สมุนไพร

1 ) เสื่อสมุนไพรตะไคร้หอมไล่ยุง
     เสื่อสมุนไพรตะไคร้หอมไล่ยุง ไอเดียชาวบ้านดอนหัน พระ-ชีนั่งสมาธิไร้ยุงกวน กลุ่มเรียนรู้ชุมชนบ้านดอนหัน ต.บ้านฝาง อ.บ้านฝาง จ.ขอนแก่น รวมตัวกันก่อตั้งศูนย์เรียนรู้ชุมชน และทำการเกษตรตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงมานานหลายปี


ชาวบ้านดอนหันมีรายได้เฉลี่ย 68,002 บาทต่อคนต่อปี จาก เสื่อสมุนไพรตะไคร้หอมไล่ยุง และศูนย์การเรียนรู้ชุมชนบ้านดอนหันก็กลายเป็นแหล่งเรียนรู้ และศึกษาดูงานตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงให้แก่ผู้สนใจจากทั้งในและต่างประเทศมาแล้วอย่างมากมาย
ชาวบ้านที่นี่ปลูกพืชผักสมุนไพรพื้นบ้านปลอดสารพิษอย่างพอกินพอใช้ และส่งขายด้วยส่วนหนึ่ง แต่ปัญหาที่กวนใจ คือ แมลงกัดกินพืชผักเสียหายประกอบกับเกิดการระบาดของไข้เลือดออกขึ้น ที่มาของ เสื่อสมุนไพรตะไคร้หอมไล่ยุง
ปัญหาที่เกิดขึ้นจึงทำให้กลุ่มเรียนรู้ธรรมชาติบำบัดชุมชนบ้านดอนหัน เกิดแนวความคิดที่จะกำจัดศัตรูพืช และสู้กับโรคไข้เลือดออกไปพร้อมๆ กัน โดยไม่ต้องพึ่งพาสารเคมี
นายสมภาร บุราณ ผู้ใหญ่บ้านดอนหัน กล่าวถึงแนวทางกำจัดศัตรูพืช และไล่ยุงของชาวบ้านที่นี่ว่า หลังจากประสบปัญหาการระบาดของแมลงศัตรูพืช และโรคไข้เลือดออก ชาวบ้านก็สามารถคิดค้นหาวิธีปราบศัตรูแบบธรรมชาติบำบัดได้

รูปแบบที่ใช้ คือ การใช้พืชไล่แมลงตามธรรมชาติที่มีอยู่ คือ “ตะไคร้หอม” นำมาหมักกลั่นเอาน้ำไปฉีดพ่นในแปลงผักจนทำให้แมลงศัตรูพืชหมดไป



2) ขนมผักกาดผักพื้นบ้าน

ขนมผักกาดผักพื้นบ้าน” เหมาะสำหรับผู้รักสุขภาพ เพราะมีส่วนผสมเป็นผักพื้นบ้านที่มีวิตามินและกากใยอาหารสูง


นางเย็นใจ ฐิตะฐาน นักวิจัยสถาบันค้นคว้าและและพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหาร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กล่าวว่า ผักพื้นบ้านส่วนใหญ่จะเป็นแหล่งวิตามินต่างๆ โดยเฉพาะวิตามิน A เกลือแร่ และยังมีใยอาหารช่วยในการขับถ่าย ที่สำคัญจะมีสารต้านอนุมูลอิสระ ดังนั้นขนมผักกาดที่ผสมผักพื้นบ้าน จึงให้ประโยชน์แก่ร่างกายนานัปการ สำหรับผักพื้นบ้านที่เลือกใช้ในขนมผักกาดสูตรอาหารเพื่อสุขภาพคือ ผักหวานบ้านสด ซึ่งมีวิตามิน A แคลเซียม วิตามิน C และมีลักษณะพิเศษคือ มีรสหวานเย็น มีคุณสมบัติเป็นยาเย็นช่วยบรรเทาความร้อนในร่างกายได้ และมีกากใยอาหารสูง ดอกโสน มีวิตามิน A และแคลเซียมมากเช่นกัน และใบขึ้นฉ่าย มีเบต้าแคโรทีนสูง แมกนีเซียม และธาตุเหล็ก โดยข้อมูลของปริมาณสารอาหารดังกล่าว ได้การรับรองจากตารางคุณค่าทางโภชนาการอาหารไทย กองโภชนาการ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข

สำหรับสูตรอาหาร “ขนมผักกาดผักพื้นบ้าน” สูตรอาหารเพื่อสุขภาพ จากกสมุนไพร มีส่วนผสมได้แก่ แป้งข้าวเจ้า 400 กรัม แป้งมันสำปะหลัง 150 กรัม เกลือ 1 ช้อนโต๊ะ หัวไชเท้าหั่นฝอย 1 กิโลกรัม โปรตีนเกษตรแช่น้ำ 300 กรัม ผักหวานบ้าน 100 กรัม ดอกโสน 50 กรัม ถั่วลิสงต้ม 100 กรัม ถั่วแดงต้ม 100 กรัม เผือกหั่นฝอย 50 กรัม เห็ดหอมแช่น้ำ 50 กรัม ใบขึ้นฉ่ายหั่นละเอียด 50 กรัม วิธีทำ นำส่วนผสม แป้งข้าวเจ้า แป้งมันสำปะหลัง เกลือ และหัวไชเท้าเข้าด้วยกัน ตามด้วยโปรตีนเกษตรและส่วนผสมต่างๆ ที่เหลือคลุกเคล้าให้เข้ากันแล้วแบ่งใส่ถาด เกลี่ยให้หน้าขนมเรียบแล้วนำไปนึ่งใช้เวลาประมาณ 45 นาที น้ำจิ้มขนมผักกาดมีส่วนผสมคือ ซีอิ๊วดำหวาน 1 ถ้วย ซีอิ๊วขาว 1/2 ถ้วย น้ำส้มสายชู 1/2 น้ำตาลปี๊บ 1/2 ถ้วย พริกเหลืองบด 3-4 เม็ด โดยนำส่วนผสมมาคนรวมกันให้น้ำตาลละลาย แล้วนำไปต้มให้เดือด ชิมรสชาติตามใจชอบ

พืชสมุนไพร ผักพื้นบ้านทั่วไปนอกจากจะนำมาทำอาหารได้หลากหลายแล้ว ยังนำมาดัดแปลงหรือคิดค้น เป็นสูตรอาหารใหม่ๆ ที่ให้เข้ากับยุคสมัยและรักษาสุขภาพได้อีกด้วย.